Sumaha ka dhanka ah cayayaanka iyo haramaha ee loo isticmaalo beeraha (pesticides, herbicides, fungicides) waxay keeni karaan khataro caafimaad oo daran haddii aan loo isticmaalin si taxaddar leh. Khatartaadu waxay saameyn kartaa beeralayda si toos ah u isticmaalaya, bulshada isticmaasha dalagyada, iyo deegaanka oo dhan.
Halkan waxaa ku qoran khataraha ugu waaweyn ee ay leeyihiin sumaha beeraha:
1. Khatarta Caafimaadka Dadka (Kuu Dhow iyo Mid Fog)
Beeralayda ama shaqaalaha sumaha ku buufiya waxay u nugul yihiin saameynta tooska ah haddii ay ku neefsadaan, u marto maqaarka, ama ka gasho indhaha.
- Saameynta Degdegga ah (Acute Effects): Waxaa ka mid ah dawakh, lallabo, matag, neef-qabatin, madax-xanuun, cuncun maqaarka ama indhaha ah, iyo xitaa xaalado miyir-doorsoon ama dhimasho haddii sumowgu aad u weyn yahay.
- Saameynta Muddada Dheer (Chronic Effects): Dadka muddo dheer u soo gaadhay suntaas, xitaa haddii ay tahay tiro yar, waxay la kulmi karaan:
- Kansar: Sunta qaar waxay kordhiyaan khatarta kansarka (sida kaadi-haysta ama kansarka dhiigga).
- Dhibaatooyinka Neerfaha: Waxay waxyeelo u geysan kartaa habka neerfaha, taasoo keenta cudurada sida Parkinson-ka.
- Saameynta Taranka: Waxay keeni kartaa dhalmo la’aan (lab iyo dhaddigba) ama in ilmo curyaan ah uu dhasho.
- Cilladaha Hormoonnada: Waxay faragelin kartaa hab-dhiska hormoonnada jirka.
2. Saameynta Bulshada Guud
Xitaa dadka aan beerta ka shaqayn waxay khatar ugu jiraan suntaas:
- Haraadiga Sunta ee Cuntada: Sunta loo isticmaalo dalagyada waxay ku reebi karaan haraadiyo cuntada (khudaarta, miraha, iwm.). Haddii aan si fiican loo dhaqin ama aan loo karkarin, ama haddii sunta si xun loo isticmaalay, waxay keeni karaan caafimaad darro marka muddo la isticmaalo.
- Wasakhaynta Biyaha Dabeeciga ah: Sunta beeraha waxay soo raacdaa biyaha roobka ama waraabka, iyadoo geysa webiyada, harooyinka, ama biyaha hoose. Tani waxay wasakhaynaysaa biyaha la cabo.
3. Khatarta Deegaanka
Sumaha beeraha waxay saameyn taban ku yeeshaan deegaanka marka la buufiyo, iyagoo dila noolaha ka baxsan kii loo loogay.
- Dilaida Cayayaanka Waxtarka leh: Sunta badanaa ma kala soocdo cayayaanka waxyeelada leh iyo kuwa waxtarka leh. Waxay dilaan:
- Shinniyada: Kuwaas oo muhiim u ah pollination-ka (isku-gudbinta manka dhirta), taasoo keeni karta in wax-soo-saarka dhirtu yaraado.
- Cayayaanka u taran uunka kale: Waxay gumaadaan cayayaanka cadowga u ah cayayaanka kale (predators), taasoo hadhow keeni karta in cayayaan kale ay si degdeg ah u tarmaan.
- Waxyeeleynta Carada: Isticmaalka xad-dhaafka ah ee sunta waxay dilaan noolaha yar-yar ee carrada ku jira (fungi, bacteria, worms) kuwaas oo muhiim u ah nafaqada carrada. Tani waxay wiiqaysaa bacriminta carrada muddada dheer.
- Dilaida Noolaha kale: Waxay sidoo kale dhibaato u geystaan shimbiraha, kalluunka, iyo xayawaanka kale ee ku nool agagaarka beeraha.
Sida Looga Hortago Khatarta
Si loo yareeyo khatarahaas, waxaa lagama maarmaan ah in la raaco tallaabooyinkan:
- Barashada Isticmaalka: Beeralayda waa in loo tababaraa isticmaalka suuban ee sumaha.
- Qalabka Ka Hortagga: Dadka sunta buufinaya waa inay xirtaan qalabka badbaadada (gloves, masks, glasses, protective clothing).
- Markaad Buufinayso: Hubi inaysan dabayl xoog leh jirin, oo aad buufiso kaliya meesha loo baahan yahay, oo aadan u dhawaan ilaha biyaha.
- Dalagyada Iska Dhaq: Macaamiisha waa inay si fiican u dhaqaan khudaarta iyo miraha ka hor intaanay isticmaalin.
- Isticmaal Habka Cayayaanka ee Iskuxiran (IPM): Tani waxay dhiirigelisaa isticmaalka hababka dabiiciga ah, sida wareejinta dalagyada iyo isticmaalka cayayaanka faa’iidada leh, intii la isticmaali lahaa sunta kaliya.
- Sumaha Sharciyeysan: Isticmaal kaliya sunta sharciyeysan ee la hubiyay badbaadadooda.